Спирттер және фенолдар

Содержание

Слайд 2

Жоспар. І. Кіріспе; ІІ. Негізгі бөлім: Спирттердің жіктелуі, қасиеттері,қолданылуы. Фенолдардың қасиеттері,алынуы,қолданылуы. ІІІ. Қорытынды; ІV. Пайдаланылған әдебиеттер.

Жоспар.

І. Кіріспе;
ІІ. Негізгі бөлім:
Спирттердің жіктелуі, қасиеттері,қолданылуы.
Фенолдардың қасиеттері,алынуы,қолданылуы.
ІІІ. Қорытынды;
ІV. Пайдаланылған

әдебиеттер.
Слайд 3

Спирттер СnH2n+1OH Спирттер - малекулаларында көмірсутек радикалымен байланысқан (ОН) гидроксил тобы бар заттар.

Спирттер
СnH2n+1OH
Спирттер - малекулаларында көмірсутек радикалымен байланысқан (ОН) гидроксил тобы бар заттар.

Слайд 4

Шарап спирті немесе этил спиртінің формуласы-С2Н5ОН Этил спиртін әртүрлі жолдармен алады.

Шарап спирті немесе этил спиртінің формуласы-С2Н5ОН
Этил спиртін әртүрлі жолдармен алады. Соның

бірі-глюкозадан ашытқы қатысында мына жалпы реакция бойынша алады: С6Н12О6 2С2Н5ОН+ 2СО2

Алыну жолдары

Слайд 5

Слайд 6

Спирттердің жіктелуі Гидроксил тобымен байланысқан көмірсутек радикалына байланысты гидроксил тобының саңына

Спирттердің жіктелуі

Гидроксил тобымен байланысқан көмірсутек радикалына байланысты
гидроксил тобының саңына байланысты
гидроксил

тобымен байланысқан көміртек атомының табиғатына байланысты
Слайд 7

Слайд 8

Слайд 9

Спирттердің гомологтық қатары Спирттердің жалпы формуласы CnH2n+1OH Жүйелік номенклатура бойынша спирттерге «ол» деген жүрнақ қосылады

Спирттердің гомологтық қатары

Спирттердің жалпы формуласы CnH2n+1OH
Жүйелік номенклатура бойынша спирттерге «ол»

деген жүрнақ қосылады
Слайд 10

Спирттердің физикалық қасиеттері Қалыпты температурада С10- ға дейінгі спирттер сұйық заттар,

Спирттердің физикалық қасиеттері

Қалыпты температурада С10- ға дейінгі спирттер сұйық заттар, С11-ден

бастап қатты заттар. Алғашқы үшеуі сұйық спирттер өздеріне тән иісі болады, ал бутанол мен пентанолдың иістері жағымсыз.
Слайд 11

Қайнау температурасы

Қайнау температурасы

Слайд 12

Спирттердің химиялық қасиеттері Спирттердін химиялық қасиеттерін анықтайтың гидроксил тобы және ол

Спирттердің химиялық қасиеттері

Спирттердін химиялық қасиеттерін анықтайтың гидроксил тобы және ол

байланысқан радикалдардың құрылысы. Спирттерге қышқылды– негіздік қасиет тәң
Слайд 13

Реакция түрлері:

Реакция түрлері:

Слайд 14

ОН тобы бойынша сутек атомының орынбасу реакциясы С2Н5ОН + Na →

ОН тобы бойынша сутек атомының орынбасу реакциясы

С2Н5ОН + Na →

C2H5ONa + H2
C2H5ONa + H2O → C2H5OH + NaOH

Спирттер әлсіз қышқылдар тәрізді сілтілік металдармен әрекеттеседі. Спирттің мұндай металл туындыларын алкоголяттар деп атайды.

Слайд 15

ОН тобында жүретін реакциялар Спирттер галогенсутектермен әрекеттеседі, реакция гидроксил тобының орнын

ОН тобында жүретін реакциялар

Спирттер галогенсутектермен әрекеттеседі, реакция гидроксил тобының орнын

галоген басу арқылы өтетін қайтымды реакция.
Слайд 16

Дегидратация реакциялары Cпирттерге дегидратацияның екі түрі тәң: - молекула ішілік -

Дегидратация реакциялары

Cпирттерге дегидратацияның екі түрі тәң:
- молекула ішілік


- молекула аралық
Молекула ішілік - дегидратацияда алкендер. Молекула аралықта- жай эфирлер түзіледі.
Слайд 17

Тотығу реакциялары Спирттердің тотығуы күшті тотықтырғыштар әсерінен тотығады. Түзілу өнімдері спирттердін

Тотығу реакциялары

Спирттердің тотығуы күшті тотықтырғыштар әсерінен тотығады. Түзілу өнімдері спирттердін

орынбасу дәрежесіне сай, және пайдаланатын тотықтырғыштың табиғатына байланысты.
Слайд 18

Спирттерді мыс оксидымен тотықтыру арқылы альдегидтер алуға болады.

Спирттерді мыс оксидымен тотықтыру арқылы альдегидтер алуға болады.

Слайд 19

Қолданылуы: Медициналық практикада этил спирті негізінен сүртінуге, компресстерге арналған сыртқы антисептикалық

Қолданылуы:
Медициналық практикада этил спирті негізінен сүртінуге, компресстерге арналған сыртқы антисептикалық және

тітіркендіргіш зат ретінде қолданылады.
- хирургтың қолын, операция жасалатын аумақты, медициналық құралдарды тазалап-өңдеуде
Қолдану тәсілі және дозалары
Сыртқа – мақта тампондар, сүрткілердің көмегімен теріге жағады. Компресс жасайды.
Слайд 20

Фенолдар — бензол сақинасындағы бір немесе бірнеше сутек атомдарының орнын гидроксотоп

Фенолдар — бензол сақинасындағы бір немесе бірнеше сутек атомдарының орнын

гидроксотоп басқан ароматты көмірсутектердің туындылары. Ең қарапайым өкілі — фенол С6Н5ОН немесе гидроксибензол.
Слайд 21

Фенолды көбіне тас көмір шайырын өңдеу арқылы алады. Сондай-ақ ароматты көмірсутектерінің

Фенолды көбіне тас көмір шайырын өңдеу арқылы алады. Сондай-ақ ароматты

көмірсутектерінің галогентуындыларын сілтімен әрекеттестіріп те алады. Өндірісте бастапқы шикізаттар ретінде бензол мен пропиленді пайдаланып, кумолді әдіспен фенол алу іске асырылған.

Алынуы.

Слайд 22

Физикалық қасиеттері. Фенол — түссіз кристалдық зат. 43°С-та балқиды. Ауада ашық

Физикалық қасиеттері. Фенол — түссіз кристалдық зат. 43°С-та балқиды. Ауада ашық

қалғанда тотығатындықтан, қызғылт түсті болады. Бөлме температурасында аздап қана ериді, ал 60°С-тан жоғары қыздырғанда, суда шексіз ериді. Фенол — улы зат, теріні күйдіреді. Ерітіндісі антисептик ретінде қолданылады.
Химиялық қасиеттері. Фенол молекуласындағы атомдар бір-біріне өзара әсер ететіндіктен, полярлы қосылыс болады.

Қасиеттері:

Слайд 23

Фенолдың 3—5%-тік ерітіндісін зиянды микробтарды жою үшін антисептик ретінде қолданады. Фенолдан

Фенолдың 3—5%-тік ерітіндісін зиянды микробтарды жою үшін антисептик ретінде қолданады. Фенолдан

түрлі дәрі-дәрмектік препараттарды, бояуларды, синтездік шайырлар мен пластмассаларды, қопарғыш заттарды синтездеп алады. Фенолдарды фотографияда айқындаушы есебінде және кейбір туындыларды, мысалы адреналинді алу үшін қолданылады. Үш атомды фенолдар техникада өте күшті тотықсыздандырғыш ретінде, мысалы газдардағы оттекті анықтауда, мединицада бояғыштар дайындау үшін пайдаланылады.

Қолданылуы.

Слайд 24

Қорытынды: Сутектік байланыс –бір сутегі молекуласымен электртерістігі жоғары атомдар (О,F,N,Cl) арасында

Қорытынды:

Сутектік байланыс –бір сутегі молекуласымен электртерістігі жоғары атомдар (О,F,N,Cl) арасында пайда

болатын байланыс.
Этерификация реакциясы – спирттердің органикалық және бейорганикалық қышқылдармен әрекеттесуі нәтижесәнде кұрделі эфирлердің түзілуі.